سلام؛
احتمالاً میدونید که Average position در سرچ کنسول بهصورت وزنی محاسبه میشه. ولی واسه محکمکاری یه مثال بزنیم. دیتای زیر رو تصور کنید:
کوئری “اجاره خانه” با ایمپرشن 1000 و پوزیشن 3
کوئری “خرید خانه” با ایمپرشن 10 و پوزیشن 20
اگه بخوایم خیلی ساده میانگین این دو پوزیشن رو حساب کنیم، میشه:
(3+20) / 2 = 11.5
اما سرچ کنسول به این شکل محاسبه نمیکنه. طبق داکیومنت رسمی گوگل، میانگین پوزیشن از تقسیم مجموع پوزیشن ثبتشده برای هر ایمپرشن بر مجموع ایمپرشنها محاسبه میشه؛ بنابراین در تجمیع پوزیشنها، ایمپرشنها عملاً وزن هر پوزیشن رو تعیین میکنن. طبق فرمولی که سرچ کنسول استفاده میکنه، میانگین پوزیشن دیتای بالا میشه 3.17:
(3×1000+20×10) / 1010 = 3.17
.یعنی پوزیشن کوئریای که ایمپرشن بیشتری گرفته، وزن بیشتری توی محاسبه میانگین داره
.نکته: من برای درک بهتر موضوع، فرمول رو در مثال بالا کمی ساده سازی کردم، برای دیدن فرمول دقیق، یه نگاهی به همون داک رسمی گوگل داشته باشید
اینجا احتمالا یه سوال و ابهام پیش میاد: پس منطق topmost position چی شد؟ خود گوگل (اینجا) گفته اگه با یه کوئری چندتا صفحه از سایت شما ایمپرشن بگیره، من بهترین پوزیشن رو براش ثبت میکنم.
خب بیاید این موضوع رو موشکافی کنیم. سرچ کنسول اول مشخص میکنه چه پوزیشنی باید برای هر ایمپرشن ثبت بشه. فرض کنید روی کوئری “اجاره خانه” سایت شما با صفحات مختلف 3 تا پوزیشن گرفته، پوزیشن 2 و 5 و 9.
1: گوگل توی مرحله اول که در سطح property (کل سایت) داره پوزیشن رو حساب میکنه، میگه من برای این ایمپرشن فقط بالاترین رتبه سایت رو حساب میکنم.
بنابراین توی مثال بالا پوزیشن 2 برای ایمپرشنِ این کوئری ثبت میشه. به این میگیم منطق topmost position. یعنی اگر برای یک ایمپرشن (یک بار نمایش در نتایج جستجو)، چند صفحه از سایت ما در نتایج گوگل ظاهر شده باشند، در سطح کل سایت فقط بالاترین (بهترین) پوزیشن اونها برای همون ایمپرشن در نظر گرفته میشه.
2: بعد این کار برای تکتک ایمپرشنها انجام میشه؛ فرض کنید در طول روز 3 تا ایمپرشن (سرچ روی 3 کوئری مختلف) داشتیم:
کوئری 1:
- سایت در پوزیشنهای 2 ، 5 ، 9
- پوزیشن = 2 (طبق منطق topmost)
کوئری 2:
- سایت در پوزیشنهای 3 و 7
- پوزیشن = 3
کوئری 3:
- سایت در پوزیشن 8
- پوزیشن = 8
پس دیتایی که نهایتاً برای کل سایت داریم اینه:
- کوئری 1 – پوزیشن 2
- کوئری 2 – پوزیشن 3
- کوئری 3 = پوزیشن 8
3: در آخر گوگل average position رو محاسبه میکنه و اینجاست که وارد بحث میانگین وزنی میشیم. اگه هرکدوم از کوئریهایی که در بالا گفتیم فقط 1 ایمپرشن انداخته باشن، وزن همه یکسان هست و محاسبه به این صورت میشه:
(2+3+8) / 3 = 4.33
اما فرض کنید کوئری پوزیشن 2 تعداد ایمپرشنی که گرفته 100 بوده و کوئری پوزیشن 3 تعداد ایمپرشنش 50 بوده و کوئری پوزیشن 8 هم فقط 1 ایمپرشن گرفته:
- کوئری 1 = 100 ایمپرشن
- کوئری 2 = 50 ایمپرشن
- کوئری 3 = 1 ایمپرشن
اینجا دیگه میانگین به صورت وزنی و بر اساس ایمپرشن محاسبه میشه:
(2×100+3×50+8×1) / 151 = 2.37
یعنی پوزیشنها بر اساس تعداد ایمپرشن وزن گرفتند. پس اگه بخوایم این دو مفهوم رو از هم جدا کنیم:
Topmost میگه: برای هر ایمپرشن (هر بار نمایش)، کدوم پوزیشن رو باید ثبت کنیم؟ (بالاترین رتبه بین تمام صفحات ظاهرشده در اون نتایج)
Weighted میگه: حالا پوزیشنهای ثبتشده برای ایمپرشنهای مختلف رو با توجه به تعداد ایمپرشنی که گرفتن چطور میانگین بگیریم؟
به زبان ساده، این دو مفهوم دو بخش از منطق محاسبه Average Position هستن؛ برای هر ایمپرشن، پوزیشن مناسب مشخص میشه و بعد پوزیشنهای ثبتشده برای محاسبه Average Position میانگینگیری میشن.
چه اشتباهی ممکنه توی تحلیل دیتا در سرچ کنسول بکنیم؟
الان که میدونیم میانگین پوزیشن در سرچ کنسول وزنی محاسبه میشه و نحوه محاسبهاش رو باهم مرور کردیم، باید توجه کنیم که دیتایی که در نگاه اول در سرچ کنسول میبینیم ما رو به اشتباه نندازه.
فرض کنید یک کوئری دارید که تا یک تاریخ مشخصی پوزیشن 1 رو داشته، ولی فرداش نمودار پوزیشن سرچ کنسول یه افت عجیبی براش نشون میده و میانگین پوزیشن رو 10 نشون میده.
اینجور مواقع معمولاً نتیجهای که میگیریم اینه که روی این کوئری افت شدید داشتیم. ولی همیشه باید توی سرچ کنسول دیتا رو خیلی ریزبهریز و با دقت تحلیل کنیم.
توی این کیس، ممکنه کوئری شما تا یه تاریخ مشخص، فقط داشته روی یک صفحه (صفحه تارگت اصلی) ایمپرشن میگرفته، ولی از یه تاریخی یکدفعه روی دو یا چند صفحه دیگه هم شروع به گرفتن ایمپرشن کرده.
اینجا یه نکته ریاضی و الگوریتمی خیلی مهم وجود داره که باید حواسمون بهش باشه؛ طبق منطق Topmost Position، اگه در یک جستجوی واحد، هم صفحه تارگت اصلی شما در پوزیشن 1 ظاهر بشه و هم یک صفحه دیگه از سایتتون در پوزیشن 15 ظاهر بشه، گوگل برای اون ایمپرشن فقط عدد 1 رو ثبت میکنه و پوزیشن 15 اصلاً وارد محاسبات نمیشه.
پس چرا میانگین پوزیشن کل کوئری افت میکنه؟ چون از اون تاریخ به بعد، در جستجوهای دیگه (مثلاً برای کاربران دیگه، شهرهای دیگه یا دیوایسهای دیگه)، صفحه تارگت اصلی شما اصلاً ظاهر نشده یا رتبه نداشته، اما اون صفحات فرعی شما در پوزیشنهای پایینتر (مثلاً 8 یا 10) ظاهر شدن و ایمپرشنهای جدایی ثبت کردن.
وقتی این ایمپرشنهای جدید با پوزیشنهای 8 و 10 وارد فرمول میانگین وزنی میشن، صورت کسر رو سنگین میکنن و میانگین کلی کوئری رو میکشن پایین. در حالی که شما روی صفحه اصلیتون اصلاً افت پوزیشن نداشتید! شما هنوز در پوزیشن قبلی هستید و فقط چندتا صفحه دیگه هم از سایت شما دارن توی نتایج دیگه با اون کوئری ایمپرشنهای ضعیف میگیرن.
در 2 صورت شما باید وارد تحلیلهای تازه و بررسی احتمال کنیبالیزیشن بشید:
- در صورتی که ایمپرشن سایر صفحات به صفحه اصلی و تارگت شما نزدیک باشه و یا تعداد قابل توجهی داشت باشه.
- در صورتی که پوزیشن خود صفحه تارگت شما افت کرده باشه.
به مثال زیر توجه کنید:
ما روی یک کوئری مشخص، تا تاریخ 24 جولای، میانگین پوزیشن حدود 2 رو داشتیم، اما توی تاریخ 25 جولای، یکدفعه میانگین پوزیشن شده 10.8 و این موضوع باعث شده میانگین پوزیشن این کوئری در یک بازه تقریباً 1 ماهه بشه 7.9.
در نگاه اول احتمالاً میگیم این کوئری افت سنگینی داشته. اما وقتی دیتای جدول رو در تاریخ 24 جولای با 25 جولای مقایسه میکنیم، میبینیم در تاریخ 24 جولای این کوئری فقط روی یک صفحه ایمپرشن میگرفته که پوزیشن 2 رو داشته.
اما در تاریخ 25 جولای این کوئری علاوه بر صفحه اصلی، روی چندتا صفحه دیگه هم در جستجوهای مختلف ایمپرشن گرفته که پوزیشنهای خیلی پایینتری دارن و در مجموع با محاسبه وزنی که رخ داده، سرچ کنسول میانگین پوزیشن کل کوئری رو نزولی نشون داده.
پس ما روی اون کوئری، در صفحهی درستی که باید روش ایمپرشن بگیره حتی پوزیشن بهتری داریم (طبق تصویر پوزیشن 1.6 رو داریم)، اما چندتا صفحه دیگه هم از سایت ما داره در بقیه جستجوها روی اون کوئری ایمپرشن میگیره. تا زمانی که اون 2 حالت بالا رخ نداده، احتمالا نیازی به اکشن خاصی نیست، اما این اتفاق باید بررسی بشه و از افزایش ایمپرشن صفحات فرعی جلوگیری بشه.
این موضوع معمولا چه زمانی ما رو به اشتباه میندازه؟
زمانی که ما دیتای سرچ کنسول رو روی دیتا استودیو (Looker Studio) و در حالت Site Impression تحلیل میکنیم، چون اونجا دیتا در سطح کل سایت تجمیع شده و دیتای تفکیکشده صفحات رو جلوی چشممون نداریم.
پس اگه توی گزارشاتی که میدیم، برای میانگین پوزیشن از خود سرچ کنسول یا دیتا استودیو استفاده میکنیم، حتما باید حواسمون به این موضوع باشه و اینکه کوئری روی چه صفحه یا صفحاتی در چه پوزیشنی هست رو بهش توجه کنیم که اشتباه نتیجهگیری نکنیم.
مرسی از وقتی که برای خواندن این مقاله گذاشتید، اگه نظری دارید خوشحال میشم بخونم.


